Defne’nin Gölgesi

Elif, okul rehber öğretmeninin soğuk ses tonuyla “Defne son zamanlarda çok içine kapandı,” dediğinde, kalbinin buz kesen bir eli tarafından tutulduğunu hissetti. Toplantı odasının sıkıcı sarı duvarlarına boş boş bakarken, önündeki çay bardağının ısısı bile onu ısıtmaya yetmiyordu. Rehber öğretmen Meltem Hanım, Defne’nin derslerinde düşüş yaşandığını, arkadaşlarıyla eskisi gibi iletişim kurmadığını ve çizdiği resimlerin bile eskiden taşıdığı neşeyi kaybettiğini anlatırken, her kelime Elif’in göğsüne bir ok gibi saplanıyordu.

“Annesi ve babası ayrı çocuklarda sık rastladığımız bir durum aslında,” dedi Meltem Hanım, sesi her zamanki profesyonel mesafesini koruyarak. “Defne’nin bu durumu kabullenmesi zaman alabilir. Özellikle ergenlik çağına yaklaştıkça, bu tür değişimler daha belirgin hale gelir.”

Elif, boşanmalarının üzerinden dört yıl geçmiş olmasına rağmen, bu cümlenin hala neden bu kadar canını yaktığını düşündü. Can ile yolları ayrıldığında, Defne henüz yedi yaşındaydı. Her ne kadar ayrılık sürecini Defne’ye zarar vermeden, olgunlukla yönettiklerine inansa da, görünen o ki zaman, onların kapattığını sandığı yaraları Defne’nin içinde derinleştirmişti.

Evde Defne’nin odasına girdiğinde, her zamanki dağınıklık yerine düzenli bir sessizlik karşıladı onu. Duvarlardaki rengârenk çizimler bile soluk görünüyordu gözüne. Kızının yatağının kenarına oturdu, küçük bedeninin bıraktığı boşlukta derin bir nefes aldı. Gözleri pencereden dışarıya kaydı. Güneşli bir sonbahar günüydü ama Elif’in içi buz gibiydi. Yapması gerekeni biliyordu; Can’ı aramalıydı. Onlar artık bir karı koca olmasa da, Defne’nin ebeveynleriydi ve bu sorumlulukta eşit payları vardı.

Telefonun tuşlarına basarken parmakları titredi. Can’ın numarasını ezbere bilse de, aramak her zaman zor gelirdi. Uzun bir çalışın ardından, Can’ın o tok, biraz da mesafeli sesi duyuldu: “Elif?”

“Can, ben,” dedi Elif, sesindeki gerginliği gizleyemeyerek. “Defne hakkında konuşmamız gerekiyor. Okuldan aradılar.”

Kısa bir sessizlik oldu. Can’ın endişelendiğini biliyordu. “Ne oldu? Hasta mı?”

“Hayır, değil. Ama… Meltem Hanım, rehber öğretmen, Defne’nin içine kapandığını, derslerinin düştüğünü söylüyor. Ona göre, bizim boşanmamızdan kaynaklanan bazı… etkiler olabilir.”

Can’dan kısa bir iç çekme sesi geldi. “Anladım. Ne yapmamız gerekiyor peki?”

“Bilmiyorum. Ama konuşmamız lazım. Yüz yüze. Yarın öğleden sonra vaktin var mı? Benim ofise yakın bir kafede buluşabiliriz.”

Can tereddüt etti. “Peki. Öğleden sonra üç gibi uygunum.”

Ertesi gün, Elif, kafenin penceresinden dışarıyı seyrederken, Can’ın eski bir dost gibi, tanıdık bir gülümsemeyle içeri girdiğini gördü. O an kalbinde garip bir sızı hissetti. Sanki geçmişten gelen bir gölge düşmüştü üzerine. Can, masaya yaklaştığında gözleri buluştu. Aynı mavi gözler, aynı dalgalı saçlar, ama çizgiler artık daha belirgindi. Yaşlanmışlardı.

“Merhaba,” dedi Can, sandalyeyi çekip otururken.

“Merhaba,” diye karşılık verdi Elif, gergin bir gülümsemeyle.

Kısa bir konuşmanın ardından, Defne’nin sorunlarına odaklandılar. Can, Meltem Hanım’ın söylediklerine inanmakta güçlük çekiyordu. “Defne mutlu görünüyor. Benimle vakit geçirdiğinde hep neşeli.”

“Belki de bize öyle gösteriyor Can,” dedi Elif. “Bizi üzmek istemediği için. Meltem Hanım, ikimizin de daha aktif rol alması gerektiğini, Defne’nin ailesinin bir bütün olduğunu hissetmesi gerektiğini söyledi.”

Can kaşlarını çattı. “Ne yani, şimdi tekrar evlenelim mi istiyor?” Sesinde alaycı bir ton vardı.

“Saçmalama Can,” dedi Elif, sinirle. “Ama belki… belki daha fazla zaman geçirebiliriz. Üçümüz. Defne’nin de bizimle daha fazla vakit geçirmesi iyi olabilir.”

Konuşma hararetlendi. Eski tartışmaların gölgeleri masanın üzerine düşüyordu. Can, Elif’in onu hep fazla işkolik olmakla suçladığını, Elif ise Can’ın onun duygusal ihtiyaçlarını göz ardı ettiğini hatırlattı. Boşanmalarına neden olan tüm o küçük ayrıntılar, yeniden gün yüzüne çıkıyordu.

“Neyi yanlış yaptık Elif?” diye sordu Can birden, sesi kısılmıştı. Bu soru Elif’i şaşırttı. Sanki ilk kez sormuş gibiydi.

“Her şeyi Can,” diye fısıldadı Elif. “Her şeyi.”

İki hafta sonra, Elif kapısının çalındığını duyduğunda şaşırmadı. Açtığında karşısında Defne’yi gördü, elinde parlak sarı bir zarf vardı. “Anne! Öğretmenimiz yeni bir proje verdi. ‘Ailem’ projesi!”

Elif, zarfı açtığında, içinde rengârenk bir broşür buldu. Broşürde projenin detayları yazıyordu: Öğrenciler, ailelerinin tarihini, geleneklerini ve birlikte geçirdikleri anıları anlatan yaratıcı bir sunum hazırlayacaklardı. Ve en önemlisi: “Proje, ailenin tüm üyelerinin katılımıyla hazırlanmalıdır.”

Defne gözlerinde parıltılarla Elif’e baktı. “Yani sen, ben ve babam birlikte yapacağız!”

Elif’in kalbi hızla çarpmaya başladı. Bu, Meltem Hanım’ın tavsiyelerinin adeta ilahi bir işaret gibi somutlaşmış haliydi. Aynı gün Can’ı aradı. Can şaşkındı ama Defne’nin isteğini kıramadı. Böylece, Elif’in oturma odası, eski fotoğrafların, renkli kartonların ve unuttukları anıların birleştiği bir çalışma atölyesine dönüştü.

İlk buluşmaları yine gergin geçti. Can, koltuğun ucunda oturmuş, Defne’nin heyecanla gösterdiği çocukluk fotoğraflarına bakarken sessizdi. Elif ise, eski albümleri karıştırırken, Can’la geçirdikleri mutlu günleri gösteren karelere denk geldikçe iç çekiyordu. Düğün fotoğraflarına baktıklarında, Can’ın gözlerinde de bir anlık hüzün parıltısı gördüğüne yemin edebilirdi.

Defne, enerjisiyle bu gergin havayı dağıtıyordu. “Bakın burada annemle babam nasıl da genç! Ve burada ben daha küçücüktüm, topu nasıl tutmaya çalışıyordum!”

Her projenin zorlu bir aşaması olduğu gibi, “Ailem” projesi de kendi zorluklarıyla geldi. Hangi fotoğraflar seçilecekti? Hangi anılar anlatılacaktı? Defne’nin çocukluğundan bir olayı anlatırlarken, Elif ve Can farklı detayları hatırladılar. Küçük bir tartışma başladı.

“Sen hep öyleydin Can, detayları hiç hatırlamazdın,” dedi Elif, hafif bir sitemle.

Can gülümsedi. “Sen de hep her şeyi abartırdın Elif, küçük bir olayı destana çevirirdin.”

Defne ikisinin arasında sessizce oturdu, gözleri bir ondan bir ondan diğerine kayıyordu. Sonra, küçük elini babasının koluna koydu. “Ama ikiniz de çok güzel anlatırsınız.”

O anda, ikisi de sustu. Defne’nin varlığı, aralarındaki buzları eritmek için bir katalizör görevi görüyordu. Eski defterleri açmak yerine, Defne’nin hayata dair masum bakış açısına odaklanmaya çalıştılar. Geceler ilerledikçe, çalışma saatleri uzadıkça, aralarındaki mesafe azalmaya başladı. Can, Elif’in kahve hazırladığını, Elif ise Can’ın bir konuda sıkıştığında Defne’ye nasıl sabırla yaklaştığını fark etti. Unutulmuş nezaketler, anılarla birlikte yeniden su yüzüne çıkıyordu.

Bir akşam, Defne uyuduktan sonra, Elif ve Can mutfakta kahve içiyorlardı. Projenin neredeyse sonuna gelmişlerdi. Mutfak masasının üzeri karton parçaları, yapıştırıcı ve kurşun kalemlerle doluydu. Dışarıda hafif bir yağmur çiseliyordu.

“İyi oldu aslında bu proje,” dedi Can, bardağını karıştırırken. “Defne’nin bu kadar mutlu olduğunu uzun zamandır görmemiştim.”

“Evet,” diye onayladı Elif. “Ben de… Ne kadar özlediğimi fark ettim. Böyle, birlikte bir şeyler yapmayı.”

Can’ın bakışları Elif’in yüzüne takıldı. “Elif… Neden ayrıldık biz?” Bu seferki soru, kafe konuşmasındaki gibi öfkeli ya da alaycı değildi. Samimi, acı dolu bir soruydu.

Elif derin bir nefes aldı. “Çok çalıştın Can. Ben de… Yalnız kaldığımı hissettim. Sonra bağımsızlaşmaya çalıştım, kendi kendime yetmeyi öğrenmek istedim. Ama bu seni daha da uzaklaştırdı.”

“Ben de kaçtım aslında,” dedi Can, yutkunarak. “İşime sığındım. Evde beni bekleyen o gergin atmosferden, senin sessiz sitemlerinden kaçtım. İletişimi kesen bendim. Aptaldım.”

Uzun bir sessizlik çöktü mutfağa. Yağmurun sesi daha belirgin geliyordu. Elif, Can’ın gözlerinde pişmanlığı gördü. Kendi içinde de aynı pişmanlık yankılanıyordu. “Ben de çok hata yaptım Can. Belki daha anlayışlı olmalıydım. Belki daha fazla konuşmalıydım.”

“Ya da dinlemeliydik,” dedi Can, hafif bir gülümsemeyle. “Birbirimizi.”

Elif gülümsedi, bu seferki gülümsemesi içtendi. “Evet, en çok da dinlemeliydik.”

Sabah, Defne’nin ‘Ailem’ projesi hazırdı. Elif ve Can, parlak kartonlardan oluşan büyük bir panoyu ve Defne’nin kendi el yazısıyla yazdığı hikayelerle dolu küçük bir kitabı dikkatlice taşıdılar okula. Defne, koridorda yürürken adeta uçuyordu. Sınıfa girdiklerinde, diğer ailelerin de projelerini getirdiğini gördüler. Ama Defne’nin projesi, üzerinde üçünün birlikte çalıştığının kanıtı olarak parlıyordu.

Defne, sınıfın önünde durdu. Utangaçtı ama gözlerinde parıltılar vardı. “Benim ailem… Annem Elif, babam Can ve ben, Defne’yiz.” Resimleri gösterirken, bazen Elif, bazen Can, Defne’nin anlattığı hikayelere küçük eklemeler yaptılar. Sınıftaki diğer çocuklar ve öğretmenleri hayranlıkla dinliyordu. Projenin sonunda, Defne bir resim gösterdi. Elif ve Can’ı el ele çizmişti, ortalarında ise kendisi, kocaman bir gülümsemeyle duruyordu. “Benim ailem böyle bir aile. Bazen tartışıyorlar, bazen ayrı kalıyorlar ama birbirlerini seviyorlar.”

Sınıf alkışlarla yankılandı. Elif ve Can’ın gözleri buluştu. İkisinin de gözleri nemlenmişti. O an, Defne’nin onlara verdikleri en büyük dersin, en değerli mirasın o olduğunu anladılar.

Ertesi hafta, Elif yine aynı kafedeydi. Ama bu kez yalnız değildi. Karşısında Can oturuyordu. Bir proje konuşmuyorlardı, Defne hakkında bir kriz toplantısı yapmıyorlardı. Sadece kahve içiyorlar, gündelik şeylerden bahsediyorlardı. Can, yeni bir iş projesinden bahsederken Elif onu dikkatle dinledi. Elif, Defne’nin okulda yeniden neşeli olmaya başladığını anlattığında, Can’ın yüzünde huzurlu bir gülümseme belirdi.

“Biliyor musun,” dedi Can birden, “Bugün boş zamanım vardı, bir kahve içmeye geldim. Aklıma sen geldin.”

Elif’in kalbi garip bir şekilde titredi. Bu basit cümle, aslında ne kadar çok şey ifade ediyordu.

“İyi ki geldin,” dedi Elif, gözlerinin içine bakarak.

Can elini masanın üzerinde uzattı, Elif’in eline dokunmak ister gibiydi ama dokunmadı. Sadece durdu, aralarında sessiz bir sözleşme gibi. “Belki… tekrar tanışmalıyız, Elif. Yeniden.”

Elif gülümsedi. Bu bir ‘evet’ten fazlasıydı. Bu, kırık parçaları yeniden bir araya getirme cesareti, geçmişin hatalarından ders çıkarıp, geleceğe umutla bakma iradesiydi. Defne’nin gölgesinde başlayan bu yolculuk, belki de onları daha sağlam, daha anlayışlı bir ‘biz’e taşıyacaktı. İkinci bir şansa.