Taşların Altındaki Gürültü

Cemil, şehrin siluetine her yeni bina eklediğinde, o binaların temellerini atan beton mikserlerinin gürültüsünde kendi adını duyardı. Ama bugün, yirmi sekizinci katın geniş penceresinden İstanbul’a bakarken, duyduğu tek şey içindeki tarifsiz bir gürültüydü; ruhunu kemiren, kulaklarını tırmalayan, beton yığınlarının bile susturamadığı bir ses. Masasındaki mermer isimlikte “Cemil Karadağ – Yönetim Kurulu Başkanı” yazıyordu. Her harfi bir zaferin, bir emeğin, ama aynı zamanda bir yalanın mührü gibiydi.

Bugün, o yirmi sekizinci kattaki soğuk hava bile Cemil’in terlemesine engel olamıyordu. Sabah ofise gelirken, her zamanki gibi hızlı adımlarla yürürken, kapıda gördüğü o yüz, tüm inşa ettiği kuleleri yerle bir etmişti. Gazete satan yaşlı bir adam… Kırışıklıkları, çökmüş omuzları, yorgun bakışları… Zamanın acımasız darbeleriyle şekillenmiş o yüzü tanıması için onca yılın geçmesi yetmemişti. Mehmet Bey. Umut İnşaat’ın sahibi. Cemil’in gençlik yıllarında, hırsının kurban ettiği adam.

O gün, yaklaşık on beş yıl önce, Cemil yirmili yaşlarının sonlarındaydı. Mimarlık fakültesini yeni bitirmiş, büyük hayallerle dolu, ama beş parasız bir gençti. Büyük bir kamu hastanesi ihalesi, sektördeki küçük, yerel firmalar için bile büyük bir fırsattı. Cemil, o zamanlar büyük bir firmada proje koordinatörü olarak çalışıyordu ve bu ihalenin teklif dosyasını hazırlayan ekibin başındaydı. Rakip firmalar arasında en dikkat çekici olanı, Mehmet Bey’in Umut İnşaat’ıydı. Küçük ama dürüst, etik değerlere bağlı, kaliteli işler çıkaran bir firmaydı. Mehmet Bey’in teklifi, teknik olarak kusursuz, maliyet açısından da oldukça rekabetçiydi. Hatta Cemil’in şirketinin teklifinden bile bir tık öndeydi.

Cemil, haftalarca ihale komisyonunun dikkatini çekecek, kendilerini bir adım öne geçirecek bir “sihirli değnek” aramıştı. Ve bulmuştu da. Rakip firmanın teklif dosyasında, evrakların arasına sıkışmış, fark edilmesi zor, küçücük bir imza eksikliği. Bir belgenin ekindeki bir sayfanın altındaki imza unutulmuştu. Teknik olarak bir eksiklikti, evet, ama içerik olarak hiçbir şeyi değiştirmiyordu. İhale komisyonunda, Cemil’in tanıdığı, ona yükselme sözü veren güçlü bir isim vardı. Cemil, bu “küçük” eksiği “büyük” bir problem gibi gösterdi, komisyonu ikna etti. Mehmet Bey’in teklifi elendi. Cemil’in şirketi ihaleyi kazandı. Olayın üstü bir güzel kapandı. Cemil’in kariyeri roket gibi fırladı. Terfiler, primler, saygınlık… Mehmet Bey ise, o ihalenin şokuyla, arkasından gelen ekonomik krizle ve işlerinin bozulmasıyla battı. Umut İnşaat kepenk kapattı. Yüzlerce çalışan işsiz kaldı.

Cemil, o zamanlar kendini bir kahraman gibi hissediyordu. “Zekiydim,” derdi kendine, “doğru hamleyi yaptım. Rekabette acımak olmaz.” Mehmet Bey’i hiç düşünmemişti. Belki de düşünmemeyi seçmişti. Üzerine bir battaniye örtmüş, vicdanının sesini derine gömmüştü. Zamanla o ses, diğer gürültülerin arasında kaybolmuştu sanki.

Şimdi ise, o gürültü geri gelmişti. Cemil, ofisinin camından dışarıdaki kaosa bakarken, Mehmet Bey’in zayıf, yaşlı bedenini yeniden görüyordu gözlerinin önünde. O adam, her gün kapıda bekliyor muydu? Yoksa bu bir tesadüf müydü? Cemil, elini cebine attı, içinde kalın bir tomar banknot hissetti. Çıkıp ona verecekti, belki de bütün gazeteleri alacaktı. Ama ne değişecekti ki? Onun o anki rahatlığı, on beş yılın acısını silmeye yeter miydi?

Günler geçtikçe, Cemil’in huzuru tamamen kaçmıştı. Her sabah işe gitmek işkenceye dönüşmüştü. Mehmet Bey, her gün o kapıdaydı. Cemil, onu görmeden geçmeye çalışıyor, bazen başarısız oluyor, bazen de hızla arabasının camını kapatıp yoluna devam ediyordu. Birkaç kez, tüm gazeteleri satın aldı, hatta fazladan para bırakmaya çalıştı. Mehmet Bey, her seferinde kibarca teşekkür ediyor, ama Cemil’in gözlerinin içine baktığında, o derin, dipsiz acıyı görüyordu. Ve o bakışlarda Cemil’i tanıdığına dair bir iz yoktu. Bu, Cemil için daha da kötüydü. Tanınmamak, onun için geçmişin tamamen silindiği anlamına gelmiyordu; aksine, yaptığı kötülüğün o kadar önemsiz, o kadar sıradan bir hamle olduğunun kanıtı gibiydi. Mehmet Bey, onu hatırlamıyor olabilirdi, ama Cemil’in vicdanı onu asla unutmayacaktı.

Eşi Elif, Cemil’deki bu değişimi fark etmişti. Geceleri huzursuzdu, ter içinde uyanıyordu. Sofrada dalgındı, kızı Zeynep’in şakalarına bile zoraki gülüyordu. “Cemil, bir sorun mu var? Şirkette bir problem mi yaşıyorsun?” diye sormuştu defalarca. Cemil her seferinde geçiştirmişti. “İş yoğunluğu Elif, hepsi bu. Büyük bir proje var, stresliyim biraz.” Ama yalanlar, yalanları doğuruyordu ve Cemil kendi yalanlarının ağına dolanıyordu.

Bir akşam, Cemil uyuyamadı. Elif’in usulca nefes alışını dinlerken, geçmişin hayaletleri zihninde dans ediyordu. O ihaleyi, Mehmet Bey’in umut dolu yüzünü, komisyondaki o anı, her detayıyla hatırlıyordu. İçindeki o gürültü dayanılmaz bir senfoniye dönüşmüştü. Kalktı, sessizce çalışma odasına geçti. Bilgisayarını açtı. Eski kayıtları, haber arşivlerini karıştırmaya başladı. Umut İnşaat. Mehmet Bey. Haberler, makaleler… Şirketin iflası, yüzlerce işçinin işsiz kalması… Ve bir de küçük bir haber başlığı: “Umut İnşaat’ın sahibi Mehmet Bey, kalp krizi geçirdi.”

Cemil’in midesine bir yumruk yemiş gibi oldu. Kalp krizi… O küçük imza eksikliği, sadece bir firmanın değil, bir adamın sağlığını, belki de hayatını derinden etkilemişti. Daha da derine indikçe, daha acı gerçeklerle karşılaştı. Mehmet Bey’in eşi, iflastan kısa bir süre sonra, stres ve yetersiz imkanlar nedeniyle hastalanıp vefat etmişti. Oğulları Arda… Arda, doğuştan zihinsel engelliydi. Umut İnşaat batınca, Arda özel bakımını kaybetmiş ve devlet yurdunda yaşamaya başlamıştı. Cemil, bu son darbeyle paramparça oldu. Onun hırsı, sadece bir işi değil, bir aileyi, bir hayatı paramparça etmişti.

Ertesi gün Cemil, ofise gitmek yerine, yıllar sonra ilk kez Mehmet Bey’i takip etti. Mehmet Bey, gazeteleri bittikten sonra, yavaş adımlarla bir otobüse bindi. Cemil de kendi arabasıyla arkasından gitti. Otobüs, şehrin varoş mahallelerinden birinde durdu. Mehmet Bey, eski, bakımsız bir binanın girişine yöneldi. Cemil, arabasını uzakta park edip, onu uzaktan izledi. Mehmet Bey’in yaşamı, Cemil’in yaşadığı lüksün tam tersiydi. Soğuk, yalnız, yoksul bir hayat…

Cemil’in önünde yeni bir ihale vardı. Şehrin en prestijli bölgelerinden birinde büyük bir konut projesi. Milyonlarca liralık bir iş. Şirketinin geleceği için kilit bir proje. Ama Cemil’in aklı başka yerlerdeydi. O ihaleyi kazanmak için de benzer “ince” hesaplar yapması gerekecekti. Rekabet yine acımasızdı. Ama artık yapamazdı. O küçük imza eksiği, artık Cemil’in kendi ruhunda kocaman bir boşluk oluşturmuştu.

Birkaç gün sonra Cemil, kararını vermişti. Bu yükle yaşayamazdı. Yaşamak istemiyordu. O yirmi sekizinci kattaki ofisinden inerek, hayatının en zor adımlarından birini atmak için sokak kapısına yöneldi. Mehmet Bey, yine her zamanki yerindeydi. Gazeteleri tezgâhına dizmiş, yorgun gözlerle geçenlere bakıyordu. Cemil, bu kez arabasına koşmadı. Yavaşça Mehmet Bey’in yanına yürüdü. Yüreği hızla çarpıyordu. Nefes almakta zorlanıyordu.

“Mehmet Bey,” dedi sesi titreyerek.
Yaşlı adam başını kaldırdı. Gözleri boşlukta dolandı. “Buyurun evlat, hangi gazete istersin?”
Cemil’in boğazı düğümlendi. “Hepsi… Hepsi senin olsun Mehmet Bey.” Cebinden kalın bir tomar parayı çıkardı. “Alın, ne olur… Alın.”
Mehmet Bey, şaşkınlıkla baktı. “Evlat, ben dilenci değilim. İşimi yapıyorum. Paran çoksa git ihtiyacı olana ver.”
Cemil gözlerini yaşlı adamın gözlerine kenetledi. “Benim sana ihtiyacım var Mehmet Bey. Benim sana bir borcum var. Büyük bir borcum var.”
Mehmet Bey’in kaşları çatıldı. Yüzüne yavaş yavaş bir ifade yerleşmeye başladı. Bir anlık duraksama. Gözlerinde sanki yıllar öncesine ait bir anı parladı. Ama sonra silindi. “Tanıyamadım evlat. Borcun varsa ödersin. Ne borcu bu?”
Cemil’in gözlerinden yaşlar süzülmeye başladı. “Ben… Ben Cemil. On beş yıl önce Umut İnşaat’ın ihaleden elendiği o zamanlar… Ben o şirketin adamıydım. Ben o raporu hazırlayan bendim. Ben… Ben ettim Mehmet Bey. Ben yaktım seni.”

Sözler döküldükçe, Cemil’in omuzlarından tonlarca yük kalkıyordu sanki. Mehmet Bey’in yüzündeki ifade değişmişti. Şaşkınlık, acı, hüzün, öfke… Hepsi bir arada. Gazeteci elindeki gazete yığınını bıraktı. Gözlerini Cemil’in yüzüne dikti. O boşlukta kaybolan bakışlar, şimdi Cemil’in ruhuna işliyordu.

“Cemil…” diye fısıldadı Mehmet Bey. Adı, yaşlı adamın dudaklarından acı bir nida gibi döküldü. “Demek sendin…”
Sokakta bir anlık bir sessizlik oldu. Otobüslerin gürültüsü, insanların uğultusu bile bu anın ağırlığı karşısında susmuştu.
“Biliyorum, özür dilemek anlamsız. Ama ne olur, affet beni. Ne olur, izin ver de… Ne yapmam gerekiyorsa yapayım. Oğlun Arda… Eşin…” Cemil’in sesi titriyordu.
Mehmet Bey derin bir nefes aldı. Yılların yorgunluğu, hayal kırıklıkları bu nefesin içinde toplanmış gibiydi. “Benim eşimi, oğlumu geri getirebilir misin Cemil? Kaybettiğim on beş yılı, yitirdiğim itibarı, işimi… Geri verebilir misin?” Sesi sakin, ama keskin bir hançer gibiydi. “Benimle helalleşemezsin Cemil. Benim sana verecek bir affım kalmadı.”

Mehmet Bey, Cemil’in gözlerinin içine baktı. Gözlerinde ne öfke ne de nefret vardı; sadece derin, dinmeyen bir keder. “Ben seni Allah’a havale ettim çoktan. Şimdi, vicdanınla yaşa. O senden ne istiyorsa, onu yap.”
Ardından yavaşça eğildi, dağılan gazetelerini toplamaya başladı. Sanki Cemil’in varlığı o an hiçbir şey ifade etmiyormuş gibi. Cemil, olduğu yerde donakalmıştı. Mehmet Bey’in sözleri, onun omuzlarından kalkan yükü yeniden, bu kez daha ağır bir şekilde üzerine bindirmişti.

Mehmet Bey, bir süre sonra topladığı gazetelerini Cemil’e doğru uzattı. “Hâlâ alacak mısın hepsini? Öyleyse parayı uzat.”
Cemil, elleri titreyerek parayı uzattı. Mehmet Bey parayı aldı, bir kısmını geri verdi. “Bu kadar etmez hepsi.”
Cemil, parayı almak yerine, Mehmet Bey’in buruşuk elini tuttu.
“Bana ne yapmamı söylüyorsun, Mehmet Bey?”
Mehmet Bey, Cemil’in elini yavaşça çekti. Yüzünde ilk defa acı bir gülümseme belirdi. “Bana hiçbir şey yapma. Git, sana benzeyenleri bul. Onların vicdanlarını uyandır. Belki o zaman benim gibi başka insanlar, bir gün ‘Umut İnşaat’ını’ kaybetmez.”

Mehmet Bey, yüzünü yan tarafa çevirdi, geçen bir otobüse baktı. Cemil, olduğu yerde durdu, eli cebinde, parayı sımsıkı tutarak. Güneş batmaya başlamıştı. Şehrin ışıkları tek tek yanıyor, ama Cemil’in içindeki karanlık daha da derinleşiyordu. Mehmet Bey’in son sözleri, bir vasiyet gibi kulaklarında yankılanıyordu. Vicdanının o korkunç gürültüsü, şimdi Cemil’i, yirmi sekizinci katından indirip, hayatın gerçek temellerine oturtmuştu. Ve biliyordu ki, gerçek inşaat, şimdi başlıyordu.