aile draması
Mor Veda
Mine, ellerinde bir demet lavanta, dükkanın eşiğinde durduğunda, hayatının en güzel rüyasının kapısını araladığını sanıyordu. Mis gibi Akdeniz kokusu, yeni açacakları “Lavanta” isimli kafenin girişini süslüyor, içindeki tüm korkuları, belirsizlikleri bastırıyordu. Yanında duran, gözleri de tıpkı kendisi gibi parlayan Zeynep’e baktı. Yirmi beş yıllık dostlukları, o an, yeni ve daha güçlü bir bağla perçinleniyor gibiydi.
“Başardık Zeynep,” diye fısıldadı Mine, sesi titrek ama mutlulukla doluydu. “Sonunda başardık.”
Zeynep, Mine’nin omzuna sarıldı. “Evet Mine’m, başardık. Hayallerimiz gerçek oluyor.” Gözlerinde Mine’nin fark etmediği, belki de görmek istemediği bir ışık vardı; parıltılı ama aynı zamanda derinde bir gölge taşıyan bir ışık.
Lavanta Kafe, Mine’nin çocukluk düşüydü. Annesinden kalan tarifi defterine özenle not aldığı lavantalı kurabiyeler, lavantalı limonatalar, lavanta kokulu her şey… Ve bu düşü, kimsenin Zeynep kadar anlamadığına inanıyordu. Birlikte bin bir güçlükle biriktirdikleri sermayeyi, Mine’nin annesinden kalan emekli ikramiyesiyle birleştirmişler, küçük bir dükkanı kiralayarak baştan sona dekore etmişlerdi. Mine’nin eşi Levent, başlarda biraz endişeliydi. “Tüm birikimimizi riske atmaya değer mi, Mine? Özellikle de bu kadar büyük bir sorumluluğu Zeynep’le paylaşmak…”
Mine, Levent’e her seferinde aynı cevabı vermişti: “Levent, bu benim hayalim ve Zeynep benim kardeşimden öte. Bana asla yanlış yapmaz.” Levent, Mine’nin kararlılığını görünce susmuş, hatta hafta sonları gelip kafe için boya badana işlerine yardım etmişti.
İlk aylar, tam bir peri masalı gibi geçti. Kafe, kısa sürede semtin uğrak noktası olmuş, lavanta kokulu rüyaları gerçeğe dönüştürmüştü. Sabahları Mine, mutfakta annesinden miras lavantalı tarifleri sevgiyle hazırlarken, Zeynep de kafe kısmında müşterilerle ilgileniyor, o sıcak, samimi gülüşüyle herkesi kendine bağlıyordu. Ortak bir banka hesapları vardı, tüm gelirler oraya yatırılıyor, giderler de oradan karşılanıyordu. Her şey şeffaf ve düzenliydi. Ya da Mine öyle sanıyordu.
İlk çatlaklar, ufak tefek pürüzlerle başladı. Siparişlerde gecikmeler, malzemenin eksik gelmesi gibi durumlar yaşanıyordu. Mine, “Zeynep, tedarikçiyle bir sorun mu var?” diye sorduğunda, Zeynep omuz silkmişti. “Yoğunluktandır Mine’m. Geçen ay çok sattık, herhalde stokları yetişmiyor.” Mine, Zeynep’in rahat tavrına aldanmış, üzerinde durmamıştı.
Ancak, maliyeler beklediklerinden yüksek gelmeye başlamıştı. Kâr marjları düşüyor, kasaya giren para, çıkandan çok az fazla görünüyordu. Mine, Levent’le akşam yemeğinde konuşurken endişesini dile getirdi. “Levent, bir şeyler yolunda gitmiyor sanki. Bu kadar satışa bu kâr çok düşük.”
Levent, kaşlarını çattı. “Zeynep’le oturdunuz mu hiç hesaplara? Benim içime sinmiyor bu durum. Ticaret bambaşka bir şeydir, dostlukla yürümez.”
Mine, Levent’in sözlerine alınmıştı. “Yapma Levent! Zeynep benim canım ciğerim. Hem zaten o muhasebe işlerine bakıyor, ben mutfakta pek vaktim olmuyor.”
Ertesi gün, Mine, Zeynep’le konuşmak için erken geldi kafeye. Zeynep, bilgisayarın başında, her zamanki gibi neşeli görünüyordu. Mine, konuyu açtığında, Zeynep’in yüzündeki neşe bir anda silindi. “Ne oldu Mine? Bir sorun mu var?”
“Hesapları konuşmak istiyorum Zeynep. Geçen ayki kâr neden bu kadar düşük? Giderler çok fazla görünüyor.”
Zeynep, dudak büktü. “Ah Mine’m, bu ekonomi… Malzemeye zam geldi, kiralar zaten aldı başını gitti. Ama merak etme, önümüzdeki ay daha iyi olacak. Biraz elimizi sıkmamız lazım.”
Mine, Zeynep’in açıklamalarıyla bir an için rahatlamıştı ama tam olarak ikna olamamıştı. Geceleri uyuyamıyor, içindeki kurdu dinliyordu. Bir akşam, Levent eve geldiğinde Mine’yi odanın ortasında, eski bir muhasebe defteriyle boğuşurken buldu.
“Ne yapıyorsun sen?” diye sordu Levent şaşkınlıkla.
“Eski defterleri karıştırıyorum. Gözümden kaçan bir şey mi var diye. Tedarikçi faturaları, ödeme makbuzları… Bir an önce kontrol etmem lazım.”
Mine, günlerce kafede herkesten gizli, eski defterleri ve banka ekstrelerini incelemeye başladı. Zeynep’in masasında duran ana bilgisayarda, muhasebe programına giriyordu. İlk başlarda her şey normal görünüyordu, ta ki bir küçük detayı fark edene kadar: Bazı faturalar iki kere ödenmiş gibi görünüyordu, ama ödenen miktarlar ve açıklamalarda farklılıklar vardı. Ayrıca, nakit ödemelerin miktarı da Mine’nin tahmin ettiğinden çok daha fazlaydı. Şüphe, Mine’nin içine bir zehir gibi işlemeye başlamıştı.
Bir sabah, Zeynep hasta olduğunu söyleyip kafeye gelmediğinde, Mine için bir fırsat doğdu. Zeynep’in bilgisayarını açtı. Şifreyi bildiği için kolayca girdi. Ortak muhasebe programında her şey şeffaftı. Ama Mine, Zeynep’in kişisel dosyalarını da incelemek istedi. Belki oraya yanlışlıkla bir şey kaydetmiştir diye düşündü, ama asıl amacı, içindeki o kemirici şüpheyi yatıştırmaktı. Zeynep’in masaüstündeki “Özel” adlı klasörü açtığında, Mine’nin kalbi göğsünde gümbürdemeye başladı. Klasörün içinde, daha önce hiç görmediği bir banka hesabının ekstreleri vardı. Ve bu ekstrelerde, Lavanta Kafe’nin ortak hesabından düzenli olarak yüklü miktarlarda para transferi yapıldığı görünüyordu. Tarihler, Mine’nin şüphelenmeye başladığı zamanlarla birebir örtüşüyordu. Miktarlar ise, kafenin toplam kârının çok üzerindeydi.
Mine’nin elleri titremeye, gözleri yaşarmaya başladı. Bu mümkün değildi. Zeynep bunu ona yapmazdı. Yirmi beş yıllık dostluk, birlikte kurulan hayaller, paylaşılan sırlar… Hepsi bir yalandan mı ibaretti? Mine, Zeynep’in kendine ait bir hesabından da kredi kartı harcamalarına baktı. Lüks mağazalar, seyahatler, hatta Mine’nin asla yapmayı düşünmeyeceği pahalı bir estetik operasyonun dekontu… Bunlar, Zeynep’in kafe kârından aldığı payla asla karşılanamazdı.
Mine, o gün kafede çalışamadı. Her yere lavanta kokusu sinmişti ama Mine’nin burnuna sadece bir koku geliyordu: İhanet kokusu. Akşam Levent eve geldiğinde, Mine’yi koltuğa yığılmış, gözleri faltaşı gibi açılmış, elinde banka ekstreleriyle buldu. Mine, Levent’e her şeyi gösterdiğinde, Levent’in yüzü bembeyaz oldu.
“Ben sana söylemiştim Mine… Ben sana söylemiştim.” Levent’in sesi kısık ve öfkeliydi.
Mine, gece boyunca uyuyamadı. Zeynep’in motive ne olabilirdi? Neden? Sabah, Mine kafeye gittiğinde, Zeynep her zamanki neşesiyle masasında oturuyordu. Mine, Zeynep’in yüzüne baktığında, o gülen gözlerin ardındaki yalanı görmeye başladı.
“Zeynep,” dedi Mine, sesi buz gibiydi.
Zeynep, Mine’nin sesindeki tonu fark etmişti. Gülümsesi yüzünde dondu. “Mine? Bir şey mi oldu?”
Mine, elindeki ekstreleri masaya çarptı. “Bu ne Zeynep? Bu neyin nesi?”
Zeynep’in yüzündeki kan çekildi. Gözleri ekstrelerdeki yazıları takip ederken, sanki donmuş gibiydi. “Mine… Ben… Açıklayabilirim.”
“Neyi açıklayacaksın Zeynep? Ortak hesabımızdan kendi hesabına yaptığın para transferlerini mi? Ya da o lüks harcamaları mı? Bizim alın terimizle kurduğumuz bu kafenin, lavanta kokulu hayallerimizin parasını nasıl çaldın sen?” Mine’nin sesi yükseliyordu. Mutfaktan çırak, sesleri duymuş olmalı ki, endişeyle onlara doğru baktı.
Zeynep, kafasını iki yana salladı, gözlerinden yaşlar akmaya başlamıştı. “Mine, lütfen… Bu sandığın gibi değil. Benim… Benim başım beladaydı.”
Mine’nin kalbi sıkıştı. “Ne belası Zeynep? Hangi bela senin yirmi beş yıllık arkadaşını satmanı haklı çıkarır?”
Zeynep hıçkırıklar içinde anlatmaya başladı. “Kardeşim Erhan… Büyük bir borca girdi. Mafyadan para almış. Annemle babam vefat ettikten sonra o bana emanetti Mine. Onu kurtarmak zorundaydım. Benden şantajla para istediler. Kardeşimi öldüreceklerdi.” Zeynep’in sesi titriyordu, gözleri Mine’nin gözlerine yalvarırcasına bakıyordu. “Seninle konuşamadım. Utandım. Korktum. Başka çarem kalmamıştı Mine. Ben…”
Mine, Zeynep’in hikayesini dinlerken, içindeki öfke ve acı arasında bocalıyordu. Bir yandan Zeynep’e acıyordu, bu kadar çaresiz kalmış olmasına üzülüyordu. Ama diğer yandan, en yakın arkadaşının kendisine olan bu ihaneti… Tüm bu süreci Mine’den gizlemesi, onu bir yalanın içine çekmesi…
“Neden bana söylemedin Zeynep?” dedi Mine, sesi yorgun ama sertti. “Ben senin arkadaşın değil miydim? Seni bunca yıldır tanıyorum. Kardeşini kurtarmak için ne yapmayacağımı düşünüyordun? Seni yalnız mı bırakırdım?”
Zeynep, başını eğdi. “Çok utandım Mine. Korktum. Seni de bu pisliğe çekmek istemedim. İşleri yoluna koyduğumda sana geri öderim diye düşünmüştüm.”
“Geri mi ödeyecektin?” Mine’nin yüzüne acı bir gülümseme yayıldı. “Lavanta’yı batırıp da mı ödeyecektin Zeynep? Benim tüm birikimimi alıp da mı ödeyecektin?”
Zeynep, Mine’nin ayaklarına kapandı. “Lütfen Mine, beni affet. Ne olur, ne istersen yaparım. Ama beni şikayet etme. O zaman Erhan’ın başı daha da belaya girer.”
Mine, Zeynep’in titreyen omuzlarına baktı. Gözlerinde yirmi beş yıllık dostluklarının hayalleri, paylaşılan sırlar, çocukluk maceraları canlandı. Kalbi paramparça olmuştu. Ama aynı zamanda, bu ihanetin altında yatan çaresizliği de görebiliyordu. Zeynep’i, o neşeli, sıcak, güvenilir arkadaşını kaybetmişti. Bir daha asla ona eskisi gibi bakamayacaktı. Bu kafe, bu lavanta kokusu, bu hayal, artık bir ihanetin anıtı olacaktı.
Mine, derin bir nefes aldı. “Kalk Zeynep,” dedi, sesi cansızdı. “Kalk.”
Zeynep, umutla Mine’ye baktı. “Yani… Beni affettin mi?”
Mine, gözlerini Zeynep’in ağlamaktan kızarmış gözlerine dikti. “Affetmek mi? Bunu nasıl yaparım Zeynep? Benim hayallerimi, güvenimi, dostluğumu çaldın sen. Geriye ne kaldı ki?” Mine, kafeyi baştan aşağı süzdü. Her köşesi anılarla doluydu, ama artık hepsi zehirlenmişti. “Bu kafe bitti Zeynep. Seninle ortaklığımız da bitti. Erhan’ın borçlarını nasıl ödediysen, benim paramı da aynı şekilde geri ödeyeceksin. Her kuruşunu.”
Zeynep, şaşkınlıkla Mine’ye baktı. “Mine… Ne demek bitti? Lavanta’yı kapatacak mıyız?”
Mine’nin gözleri doldu ama ağlamadı. Ağlayacak gücü kalmamıştı. “Evet, Lavanta bitti. Benim için bitti. Bir daha bu kapıdan adımımı atmam. Sen de, ya buradan çıkıp gidersin, ya da yaptıklarının bedelini ödersin.”
Zeynep, kafasını iki yana salladı. “Bunu yapamazsın Mine. Bu senin hayalindi.”
“Benim hayalimdi,” dedi Mine acıyla. “Ama sen o hayali bir kâbusa çevirdin. Artık lavanta kokusu bana sadece senin ihanetini hatırlatacak.”
Mine, son bir kez, dükkanın eşiğinde durdu. Yirmi beş yıl önce başlayan bir dostluk ve o dostlukla örülmüş lavanta kokulu bir hayal, gözlerinin önünde mor bir vedaya dönüşüyordu. Arkasına dönüp gitmeden önce, elindeki o ilk demet lavantayı, solmuş yapraklarını savurarak yere bıraktı. Ardından, hayatının en büyük vedasıyla, o kapıdan son kez çıktı. Güneşin vurduğu sokakta yürürken, arkasında kalan kafe sadece bir dükkan değil, sonsuza dek kapanan bir dostluğun ve kırık bir rüyanın sessiz tanığıydı.
