Ertelenmiş Sayfalar

Ayşe, kitapların arasında nefes alıyordu, sanki her sayfa kendi sustuğu bir cümleyi fısıldıyordu. Küçük belediye kütüphanesinin tozlu rafları, onun için sadece iş yeri değil, aynı zamanda asla tam olarak yaşayamadığı bir hayatın yankısıydı. Parmağıyla eski bir romanın yıpranmış cildini okşarken, parmak uçlarında hissettiği her çatlak, kendi ertelediği hayallerinin birer izi gibiydi. Kırkına merdiven dayamıştı Ayşe, saçlarında ilk beyazlar belirmiş, gözlerinin kenarına incecik çizgiler yerleşmişti ama gözlerindeki o çocuksu ışıltı, hiç dinmeyen bir özlemle parlamaya devam ediyordu.

Burası, İç Anadolu’nun şirin ama gözlerden uzak bir kasabasıydı. Sabahları erken kalkar, evin küçük bahçesindeki çiçeklere su verir, annesi Zeynep Hanım’la kahvaltı eder, sonra daracık sokaklardan geçerek kütüphaneye yürürdü. Kütüphaneci olmak, onun için bir teselli gibiydi. En azından sevdiği şeylere, kelimelere, hikâyelere yakın durabiliyordu. Oysa onun hayali, bir edebiyat öğretmeni olmaktı. Sınıfın ortasında durup, öğrencilerin gözlerinin içine bakarak şiirler okumak, romanları analiz etmek, genç zihinlerde yeni dünyalar açmaktı. Ama kaderin ona çizdiği yol farklı olmuştu.

Küçük kardeşi Can, Ayşe’den on yaş küçüktü. Daha yedi yaşındayken, eski bir mandolinin tellerinden çıkan sesler, kasabanın uykulu sessizliğini delip geçer, komşuları pencerelere toplardı. Can, bir dahiydi. Sesleri duyar, notaları hisseder, müziği yaşardı. Babaları erken yaşta vefat edince, Ayşe on iki, Can ise iki yaşındaydı. Anneleri Zeynep Hanım, tek başına iki çocuğu büyütmek için didinip durmuştu. Ayşe, annesine hep destek olmuş, elinden gelen her şeyi yapmıştı. Okulda hep parlak bir öğrenciydi, burslarla okumuş, sınavlarda dereceye girmişti. On sekiz yaşına geldiğinde, üniversite sınavını kazanmış, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girmeye hak kazanmıştı. Hayalleri avucundaydı.

Ancak aynı yıl, Can’ın müzik yeteneği kasabanın dar sınırlarını aşıp duyulmuş, İstanbul’daki bir konservatuvardan genç yetenekler için burslu bir program teklifi gelmişti. Masraflar bursla karşılansa da, İstanbul’da kalacak yer, yaşam masrafları, ekstra dersler… Bunlar, zaten kıt kanaat geçinen bir aile için imkânsızdı. Zeynep Hanım, iki çocuğunun da geleceğini düşünmekten geceleri uykusuz kalmıştı. Ayşe, o gece, annesinin yatağının başında, sessiz hıçkırıklarını dinlemişti. Annesi, “Kızım, Can’ın böyle bir şansı bir daha gelmez. Ama sen de…” derken boğazı düğümlenmişti.

Ayşe, o an kararını vermişti. Ertesi sabah annesine, “Anne, ben bu sene gitmeyeyim. Seneye bir daha denerim. Can gitsin. Onun önü açık, bir daha böyle bir fırsat bulamaz,” demişti. Sözleri dudaklarından dökülürken kalbinde bir sızı hissetse de, yüzüne sahte bir gülümseme yerleştirmişti. Annesi şaşkınlık ve minnetle bakmış, “Ama kızım, seneye garantisi yok…” diyecek olmuştu. Ayşe, “Olmazsa da olmaz. Ben burada da okurum, ders çalışırım,” diye geçiştirmişti. Kimseye, o yılki sınavdan sonra bir daha sınava girmeyi hiç denemediğini söylememişti. Kimseye, kütüphane memurluğu sınavına neden girdiğini açıklamamıştı. O sırada girdiği iş, Can’ın İstanbul’daki eğitimine az da olsa katkı sağlayacak, annesinin yükünü hafifletecekti. O andan itibaren, Ayşe’nin hayatı sessiz bir fedakârlığın üzerine inşa edilmişti. Can, Ayşe’nin burs parasından artırdığı birkaç kuruşla aldığı tren biletiyle İstanbul’a gitmişti.

Yıllar, su gibi akıp geçmişti. Can, Ayşe’nin umutlarını boşa çıkarmamış, konservatuvarı birincilikle bitirmiş, ünlü bir piyanist ve besteci olmuştu. Adı uluslararası festivallerde duyulur, konser salonlarını doldururdu. Ayşe, her başarısını uzaktan, gururla ama hep gizli bir hüzünle takip ederdi. Can, her ziyaretinde Ayşe’ye pahalı hediyeler getirir, “Abla, senin sayende buralara geldim. Ne isterdin, söyle,” derdi. Ayşe ise her seferinde gülümser, “Benim bir şeye ihtiyacım yok Can’ım. Senin mutluluğun bana yeter. Zaten ben kitaplarımın içindeyim, daha ne isteyeyim ki?” derdi. Can, ablasının bu mütevazı ve kanaatkâr ruhuna hayranlık duyardı ama arkasındaki derinliği hiçbir zaman tam olarak anlayamazdı. Ayşe’nin üniversiteyi neden okumadığını sorsa, Ayşe hep, “Benim içime sinmedi o bölüm, sanki bana göre değildi. Bir de annemi yalnız bırakmak istemedim,” diye geçiştirirdi.

Bir gün, telefon çaldı. Can’dı. Sesi heyecan doluydu. “Abla, duydun mu? Yeni bestelediğim konçerto, uluslararası bir ödül aldı! İstanbul’da büyük bir konser vereceğim, ödül töreni de orada olacak. Tüm dünya dinleyecek! Hemen geliyorsun, hem de bu sefer benim davetlim olarak!” Ayşe’nin kalbi sevinçle çarparken, bir yandan da yılların biriktirdiği hüzün göz pınarlarında sızıya dönüştü. “Gelirim tabii Can’ım,” dedi, sesinin titrememesi için kendini zorlayarak.

Konserden birkaç gün önce, Ayşe İstanbul’a geldi. Can, onu havaalanında karşıladı, lüks arabasıyla oteline götürdü. Her şey rüya gibiydi. Kardeşinin başarısıyla gurur duymak Ayşe’yi o kadar dolduruyordu ki, kendi içindeki boşluğu bir anlığına unutuyordu. Can, konser öncesi çok yoğundu ama her fırsatta ablasıyla vakit geçirmeye çalışıyordu. Eski anılardan konuşuyorlar, kahkahalar atıyorlardı. Ancak Ayşe, Can’ın gözlerinde, kendisinin asla sahip olamadığı bir parıltı gördüğünde, içten içe buruk bir tat hissetmeden edemiyordu. O parıltı, tutkulu bir hayalin peşinden koşmanın, ona ulaşmanın parıltısıydı.

Bir akşam, Can evde, konserde yapacağı konuşma için notlar hazırlıyordu. Ödülünü alırken Ayşe’ye ve annesine teşekkür edecekti. Aklına, Ayşe’nin kendisi için ne kadar çok çalıştığı, ona hep destek olduğu geldi. “Abla, sen olmasan ben buralara gelemezdim. Senin o zamanlar yaptığın fedakârlıklar…” diye mırıldandı kendi kendine. Ama tam olarak neydi o fedakârlık? Sadece çalışmak mı? Ablasının da bir zamanlar üniversite sınavına girdiğini biliyordu ama sonuçlarını hiç öğrenmemişti. Neden gitmemişti ki? Anneleri de bu konuda hep ketumdu.

Can, eski albümleri karıştırırken, annelerinin küçük kasabadaki evlerinin salonunda duran, içinde eski evrakların ve mektupların olduğu o ahşap sandığı hatırladı. Belki orada bir şeyler bulabilirdi. Ertesi gün, annesine ziyarete gittiğinde, fırsatını buldu ve sandığı karıştırmaya başladı. Tozlu mektuplar, eski faturalar, kurumuş çiçekler… Ve en altta, sararmış bir zarf. Üzerinde “Ayşe Yılmaz” yazıyordu. Merakla açtı. İçinden iki belge çıktı: Biri, Yüksek Öğretim Sınavı sonuç belgesiydi. Ayşe, kendi döneminde Türkiye derecesi yapmıştı, puanı İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne birinci sıradan girmeye yetiyordu. Diğeri ise, İstanbul Üniversitesi’nden gelmiş, “Kayıt hakkı kazandınız” yazılı resmi bir kabul mektubuydu. Tarihler, Can’ın konservatuvara kabul edildiği yılla aynıydı.

Can’ın elinden kâğıtlar düştü. Dizlerinin bağı çözülmüştü. Nefesi kesildi. Yutkundu ama boğazı kurumuştu. Gözleri doldu. Ayşe’nin o yıllardaki sessizliğinin, annesinin konuyu açmaktan neden kaçındığının anlamı birden zihninde netleşti. Ayşe, kendisi konservatuvara gidebilsin diye, kendi hayallerini, kendi üniversite hakkını feda etmişti. O, sessizce kenara çekilmiş, bir edebiyat öğretmenliği hayalini bir sandığa kilitlemiş, kendisinin müzik hayallerinin peşinden koşabilmesi için kütüphane memurluğuna razı olmuştu.

Annesi Zeynep Hanım, o sırada mutfaktan içeri girdi. Can’ın elindeki kâğıtları ve ağlamaktan kızarmış gözlerini görünce yüzü bembeyaz oldu. “Can’ım, ne oldu?” dedi fısıltıyla. Can, annesine baktı. “Anne, ablam… Neden… Neden bana hiç söylemediniz?” Zeynep Hanım, titrek bir nefes aldı. “Kızım, Ayşe… O hep böyleydi Can’ım. Yüreği altın gibiydi. Sen o kadar hevesliydin ki, senin ışığını söndürmek istemedi. ‘Anne, Can gitsin. Ben seneye bir daha denerim,’ dedi. Ama seneye… Biliyorum, bir daha denemedi. Bizim için, senin için o işe girdi. Ben de sustum. Ayşe de sustu. Onun fedakârlığıydı bu. Benim suçumdu…” Annesinin gözleri de yaşlarla dolmuştu. Yılların ağırlığı o küçücük evin içine çökmüştü.

Can, konser gecesi sahnedeydi. Seyirciler salonu doldurmuştu, alkışlar yeri göğü inletiyordu. Ayşe, ilk sırada oturmuş, kardeşine gururla bakıyordu. Can, piyanoyu başına geçti, birkaç nota çaldı. Sonra mikrofona uzandı. “Bu gece, hayatımın en özel gecelerinden biri. Bu ödülü, beni bugünlere getiren, bana inanan herkese ithaf ediyorum. Özellikle de, sahnenin hemen önünde oturan, hayatımın anlamı iki kadına.” Gözleri annesine ve ablasına kaydı. Annesi ağlıyordu. Ayşe’nin kalbi ise sanki durmuştu.

Can devam etti. Sesi titriyordu ama her kelimesi kalbinden geliyordu. “Ben, bugün burada bu piyanoyu çalıyorsam, bu salonu doldurabiliyorsam, bu ödülü alabiliyorsam, bu sadece benim yeteneğimle olmadı. Bu, birinin benim için vazgeçtiği hayallerin üzerine inşa edildi. Yıllar önce, bir seçim yapıldı. Bir yol açıldı, bir yol kapandı. Benim yolum açıldı ama diğer yol, sessizce kapanmıştı.” Ayşe’nin nefesi boğazında düğümlendi. Biliyordu. Can biliyordu.

“Benim ablam, Ayşe Yılmaz, edebiyatı, kitapları, kelimeleri seven bir ruhtu. Onun da üniversite kapıları ardına kadar açıktı. Ama o, benim müzik dünyamın kapıları açılsın diye, kendi kapısını sessizce kapattı. Kendi ders kitaplarını rafa kaldırıp, benim nota defterlerime para bulmak için çalıştı. O, bir edebiyat öğretmeni olabilirdi, binlerce gence ilham verebilirdi. Ama o, benim tek bir notamla yüz binlere ulaşabilmem için, kendi fısıltılarını susturdu.”

Salonda çıt çıkmıyordu. Ayşe, gözlerinden süzülen yaşları saklama gereği duymadı. Can’ın gözleri de doluydu. “Bu geceki konçerto, benim için bir teşekkürden öte, bir itiraf. ‘Ertelenmiş Sayfalar’ adını verdim. Ablamın yazamadığı her roman, okuyamadığı her şiir, öğretemediği her ders için.” Can, gözyaşları içinde, salona döndü. “Bu eser, Ayşe Yılmaz’a adanmıştır!” dedi, sesi tüm salonu doldurarak. Seyirciler, uzun süre alkışlamaya devam etti. Bazıları ayakta alkışlıyordu. Alkışlar, Ayşe’nin kulaklarında bir senfoni gibi yankılanıyordu. Kendi sessizliği, nihayet duyulmuştu.

Konser bittikten sonra, kuliste Ayşe ve Can sarıldılar. Hiçbir kelimeye ihtiyaç yoktu. Gözyaşları, yılların birikmiş duygularını akıtıyordu. Can, ablasının saçlarını okşadı. “Abla, seni çok seviyorum. Benim aptallığımdı, görmedim, anlamadım. Ama şimdi… Şimdi her şeyi anlıyorum. Ne olur beni affet.”

Ayşe, kardeşinin omzuna vurdu. “Affedilecek bir şey yok Can’ım. Sen benim canımsın. Senin mutluluğun benim için her zaman her şeyden önce geldi. Pişman değilim. Asla olmadım.”

Can, Ayşe’den ayrıldı. Gözleri parlıyordu. “Ama artık pişman olmana gerek yok. Belki o öğretmenlik hayalini tamamlayamayız ama… Benim tanıdığım çok yazar, yayıncı var. Ne dersin? Kütüphaneci Ayşe, kendi kitabını yazsa? Benim ilk konserimden aldığım parayla, sana özel bir yazarlık eğitimi ayarlasam? Ya da dünyanın en güzel kütüphanesini kursak, ismini de ‘Ayşe Yılmaz Kütüphanesi’ koysak?”

Ayşe gülümsedi. Gözyaşlarının arasından bile olsa, o gülümseme yıllardır görmediği kadar içten, aydınlıktı. “Belki de,” dedi fısıltıyla. “Belki de, ertelenmiş sayfalarıma yeniden başlayabilirim.” O gece, Ayşe’nin sessiz fedakârlığı, dünyanın en gürültülü alkışlarıyla yankı bulmuş, onun için yepyeni bir sayfa açılmıştı. Bitmeyen bir teşekkürün ve yeniden doğan bir umudun başlangıcıydı bu.